De gemiddelde levensverwachting voor een vrouw ligt vandaag op 82 jaar. Dat is een winst van vijftien jaar op een halve eeuw tijd. De aanzienlijk verbeterde levensomstandigheden en hygiëne, maar ook en vooral de vooruitgang van de wetenschap en de geneeskunde hebben daar toe bijgedragen.

Sociale en culturele revolutie

Sinds enkele jaren krijgen we te maken met nieuwe uitdagingen, door het stijgend aantal auto-immuunziektes.

De steeds betere kennis van de rol van de vrouwelijke hormonen leidde inderdaad tot de ontwikkeling van steeds gerichtere behandelingen en tot nieuwe denk- en behandelingspistes voor aandoeningen die vooral of uitsluitend vrouwen treffen. We denken hierbij bijvoorbeeld aan osteoporose of de hormoonafhankelijke kankers zoals borst-, eierstok-, of baarmoederkanker. Die behandelingen zorgden niet alleen voor een therapeutische, maar soms ook voor een sociale en culturele revolutie, zoals de anticonceptiepil. Voor andere patiënten zorgde de komst van biologische geneesmiddelen voor een grote verbetering van hun levenskwaliteit. Dat is onder meer het geval bij osteoporose, aangezien de zelfstandigheid van oudere patiënten hieraan vasthangt.

Menopauze

In de menopauze gaan de hormonale schommelingen vaak gepaard met een daling van het progesteron en de oestrogenen. Zij veroorzaken de bekende symptomen: nachtelijk zweten, vaginale droogte, slapeloosheid, opvliegers, enz. Deze symptomen kunnen bij de ene vrouw veel en bij de andere weinig last veroorzaken. Ze kunnen verlicht worden met een gepaste voeding, beweging en hormoonsubstitutietherapie (HST) waarmee de ontoereikende productie van oestrogeen wordt gecompenseerd.

Door de ontdekking van hormoonafhankelijke kankers hebben onderzoekers en wetenschappers zich zowel gericht op het uitwerken van gevoeligere diagnostische tests om die kankers op te sporen, als op de ontwikkeling van hormoontherapieën om de groei van de kankercellen te stoppen. Deze behandelingen zijn heel vaak erg efficiënt en worden bovendien veel beter verdragen door de patiëntes. Het percentage vrouwen dat borstkanker overwint is vandaag al opgelopen tot 83 procent.

Nieuwe uitdagingen

Sinds enkele jaren krijgen we te maken met nieuwe uitdagingen, door het stijgend aantal auto-immuunziektes. Zij zijn het resultaat van een slechte werking van het immuunsysteem, dat lichaamseigen stoffen aanvalt alsof het om vreemde substanties gaat. Dat soort aandoeningen neemt voortdurend toe: ongeveer acht procent van de wereldbevolking heeft een auto-immuunziekte.

Het zijn aandoeningen die vooral bij vrouwen voorkomen: multiple sclerose komt tweeënhalve keer meer voor bij vrouwen dan bij mannen, reumatoïde polyartritis vier keer meer, auto-immuunziekten van de schildklier vijf keer meer, en systemische lupus erythematodes komt liefst negen keer meer voor bij een vrouw dan bij een man. De hoop op nieuwe behandelingen berust vandaag op het verder ontwikkelen van gerichte biologische therapieën, waarmee we de verstorende mechanismes kunnen afremmen of afblokken. Daarnaast wordt er ook veel verwacht van celtherapie op basis van stamcellen die de aangetaste organen zouden kunnen herstellen.

De medische en therapeutische uitdagingen voor de gezondheid van de vrouw zijn met andere woorden heel divers. Dankzij de samenwerking tussen farmaceutische bedrijven, het artsenkorps en de ziekenhuizen op het gebied van klinische studies geniet ons land wereldfaam op het gebied van de ontwikkeling van nieuwe vaccins en geneesmiddelen. Er gaat daarbij grote aandacht uit naar de bestrijding van kanker: dertig procent van alle klinische proeven die ons land plaatsvinden, zijn daarop gericht.