Vrouwengezondheid Maak een afspraak

Hormonen en mentale gezondheid

Je hormonen en je hoofd horen bij elkaar

Oestrogeen en progesteron beïnvloeden onder meer serotonine, slaap, concentratie en hoe je met stress omgaat. Op de momenten dat ze sterk schommelen, wordt je mentale gezondheid kwetsbaarder. Dat gebeurt in drie fasen: de 3 M's.

Drie kwetsbare fasen

Menstruatie, moederschap en menopauze zijn drie fasen waarin je hormonen sterk veranderen. Dat heeft invloed op hoe je prikkels verwerkt en hoe je met stress omgaat. Het evenwicht tussen draaglast en draagkracht verschuift: wat je vroeger moeiteloos aankon, kan plots te veel worden.

Medicatie die eerder goed werkte, moet in een nieuwe fase soms opnieuw worden afgestemd. En kunstmatige hormonen, zoals anticonceptie of hormoontherapie, kunnen een positief maar ook een negatief effect hebben op je stemming.

Waarom preventie zo belangrijk is

De veranderingen zijn vaak subtiel. Ze sluipen erin, worden niet altijd herkend en zijn moeilijk bespreekbaar, voor vrouwen zelf en in de spreekkamer. Wie de signalen vroeg herkent, kan tijdig bijsturen.

Het zijn zeer gevoelige systemen, die absoluut de moeite waard zijn om opnieuw te bekijken.

De 3 M's

M

Menstruatie

Klachten kunnen verergeren of net verbeteren, afhankelijk van waar je in je cyclus zit. Bij PMDD, dat 1,6% van de vrouwen treft, zijn de stemmingsklachten in de dagen voor de menstruatie zo zwaar dat ze het dagelijkse leven ontwrichten.

Ook endometriose, bij 1 op 10 vrouwen, en PMOS gaan vaker samen met angst en somberheid. Toch duurt het in België gemiddeld 4 à 5 jaar voor endometriose herkend wordt, en heeft tot 70% van de vrouwen met PMOS geen diagnose.

M

Moederschap

Een zwangerschap brengt soms net meer stabiliteit: sommige vrouwen voelen zich mentaal beter dan ooit. Ook dat is waardevolle informatie, want het zegt iets over hoe gevoelig je bent voor hormonale schommelingen.

Voor anderen is het een kwetsbare periode. 10 à 20% van de jonge moeders krijgt een postnatale depressie, en vaak beginnen de klachten al tijdens de zwangerschap.

M

Menopauze

In de perimenopauze schommelen oestrogeen en progesteron sterk. Het risico op depressieve klachten ligt dan zo'n 40% hoger dan in de jaren ervoor.

Toch krijgen vrouwen niet altijd de juiste hulp: in een grote Britse bevraging kreeg bijna 4 op 10 eerst antidepressiva aangeboden, nog vóór hormoontherapie. In België liggen de suïcidecijfers bij vrouwen het hoogst tussen 45 en 64 jaar.

Op het werk

Wat dit betekent op de werkvloer

Hormonale klachten blijven niet thuis. Vrouwen werken vaak door met klachten en praten er zelden over met hun werkgever.

87%

van de werkende vrouwen in de menopauze merkt er de invloed van op het werk. Bij 55% hindert het hun werk.

7 op 10

vrouwen weet niet goed of ze menopauzeklachten kan bespreken met hun werkgever.

9 dagen

per jaar werken vrouwen gemiddeld minder productief door menstruatieklachten. Wie zich ziek meldt, noemt maar in 1 op 5 gevallen de echte reden.

69%

van de Belgen die langdurig ziek zijn door depressie of burn-out is vrouw. Eind 2023 ging het om meer dan 137.000 mensen.

Wat kan je ermee?

Vroeg herkennen maakt het verschil. Kies wat bij jou past.

Voor vrouwen

Herken je jezelf?

Doe de korte test, of maak een afspraak. Ik neem de tijd voor je hele verhaal.

Doe de test Maak een afspraak

Voor zorgverleners

Een extra stuk van de puzzel

Verwijs door voor een uitgebreide intake en een helder verslag, of vraag een nascholing aan voor uw team.

Meer voor zorgverleners

Voor werkgevers

Bespreekbaar maken loont

Een vorming over menopauze en hormonen op het werk helpt teams en leidinggevenden om medewerkers te ondersteunen.

Vraag een vorming aan
Zit je in een crisis of denk je aan zelfdoding? Praat erover. Bel gratis en anoniem de Zelfmoordlijn op 1813 of chat via zelfmoord1813.be.