Voor zorgverleners
Een extra stuk van de puzzel.
Hormonen en mentale gezondheid: samen kijken we verder.
Perimenopauze, PMOS, endometriose en mentale klachten passen zelden in een consultatie van een kwartier. Ik neem de tijd voor het volledige verhaal, en u krijgt een helder verslag terug.
Vaak laat herkend
Hormonale klachten krijgen vaak pas laat een naam. Dat blijkt uit recente cijfers.
4–5 jaar
Gemiddelde tijd tot een diagnose endometriose in België. Ze treft 1 op de 10 vrouwen.
70%
Van de vrouwen met PMOS (vroeger PCOS) heeft tot 70% geen diagnose.
4 op 10
Vrouwen met overgangsklachten kregen eerst antidepressiva aangeboden, nog vóór hormoontherapie.
+40%
Hoger risico op depressie in de perimenopauze dan in de jaren ervoor.
Hormonen en mentaal welzijn
De menstruele cyclus ondersteunt een essentieel evenwicht, ook mentaal. Oestrogeen en progesteron beïnvloeden onder meer serotonine, slaap en stressregulatie.
Raakt dat evenwicht verstoord door cyclusstoornissen, PMOS, endometriose of de schommelingen van de perimenopauze, dan stijgt de kwetsbaarheid.
Om bij stil te staan
Vrouwen krijgen in België bijna dubbel zoveel antidepressiva als mannen, en vooral vanaf 45 jaar. Rond diezelfde leeftijd liggen de suïcidecijfers bij vrouwen het hoogst. Die samenhang met hormonen verdient meer aandacht.
13,5% van de vrouwen tegenover 7,1% van de mannen (Onafhankelijke Ziekenfondsen, 2023). Het gebruik ligt het hoogst bij vrouwen ouder dan 45 (Sciensano, Gezondheidsenquête).
Huisarts, psycholoog, begeleider?
Kijk ook naar de hormonen van uw patiënte
Bent u huisarts, psycholoog of begeleider in de sociale sector? Dan kan het heel zinvol zijn om bij uw patiënte of cliënte ook naar de hormonen te kijken.
Hormonen zijn niet altijd de "dader". Maar ze bepalen wel mee hoe iemand zich voelt, en ze kunnen de klachten van andere onderliggende aandoeningen versterken:
- Depressie
- Angst
- ADHD
- Autisme
- Chronisch vermoeidheidssyndroom
- Chronische pijn
- Relatieproblemen
- Twijfels op het werk
Zorg dat de hormonen zo goed mogelijk in balans zijn. Zo versterkt u uw patiënte of cliënte.
Meer over hormonen en mentale gezondheid →5 à 10 jaar
vroeger
In de praktijk zie ik dat vrouwen met mentale kwetsbaarheid de klachten van de (peri)menopauze vaak 5 tot 10 jaar eerder ervaren. Wie daar alert voor is, kan veel sneller bijsturen.
Richtlijnen in beweging
De kennis over hormoontherapie evolueert snel. Ik volg ze op de voet.
Richtlijnen lopen soms achter op de nieuwste inzichten. Zo schrapte de Amerikaanse FDA eind 2025 de zwaarste waarschuwing op menopauzale hormoontherapie. Die stond er sinds de WHI-studie van 2002.
De nadruk ligt nu op een start binnen 10 jaar na de menopauze of vóór 60 jaar. Ik neem de actuele literatuur en richtlijnen mee in elk voorstel.
Wat ik bied
01
Tijd
Een intake van 60 minuten over klachten, voorgeschiedenis, mentale belasting en leefstijl. Dat is de start van een begeleiding op maat: in opvolgconsultaties evalueren we en sturen we bij. Hoe vaak, bepalen we samen met de patiënte.
(Peri)menopauzeconsult: tussenkomst van de meeste mutualiteiten. Kijk hier02
Overzicht
Ik breng de hormonale klachten in kaart en bundel de inzichten van eerdere onderzoeken en zorgverleners. Wat nog niet onderzocht is, bevraag of test ik, zodat er een volledig beeld ontstaat.
03
Een verslag op maat
Een gestructureerd verslag met bevindingen en voorstellen. De medische eindverantwoordelijkheid blijft bij u, als behandelend arts.
04
Samenwerken
Op maat, maar ook breed. Ik werk samen met huisartsen, gynaecologen, bekkenbodem- en algemene kinesitherapeuten, en bij complexe vragen met diëtisten.
Wanneer doorverwijzen?
- Vrouwen vanaf ongeveer 40 jaar met slaapproblemen, stemmingswisselingen, brain fog of opvliegers
- Vroegtijdige of kunstmatige menopauze, bijvoorbeeld na anti-hormoontherapie bij borstkanker
- Pijnlijke of onregelmatige cycli, of een vermoeden van endometriose of PMOS
- Mentale klachten waarbij hormonen mogelijk meespelen, ook bij ADHD, autisme of chronische problematiek
Aanvullend, niet vervangend
Ik vervang de huisarts of gynaecoloog niet. Is er medicatie of verder onderzoek nodig, dan verwijs ik terug met een concreet voorstel. Door mijn ervaring in de geestelijke gezondheidszorg en de samenwerking met een PAAZ-afdeling heb ik bijzondere aandacht voor de wisselwerking tussen hormonen en mentale gezondheid.
Vormingen
Nascholingen en gastlessen voor huisartsenkringen, teams van vroedvrouwen, psychologen en opleidingen. Onder meer over de 3 M's en de actuele inzichten over hormoontherapie.
Vraag een vorming aanTest uw kennis
Tien vragen over cyclus, overgang en mentale gezondheid. Download daarna gratis Meer dan tussen de oren, een handleiding voor huisartsen, psychologen, vroedvrouwen en begeleiders.
Voor uw patiëntes: de zelftest In balans?
Even overleggen over een patiënte?
Bel of mail gerust. Anke Jacobus, vroedvrouw en erkend menopauzeconsulente.
